Cảnh báo biến chứng cúm B ở trẻ & 4 bước xử trí chuẩn y khoa

Trẻ bị cúm B thường khởi phát với triệu chứng sốt cao đột ngột (trên 38,5°C), ho, đau họng, mệt mỏi và có thể đi kèm tiêu chảy hoặc nôn trớ. Dù là bệnh lây lan qua đường hô hấp khá phổ biến, việc nắm vững cách hạ sốt, bù nước và vệ sinh mũi họng sẽ giúp bé nhanh chóng vượt qua. Hãy cùng Sakura Schools tìm hiểu chi tiết về căn bệnh này, cách chăm sóc đúng chuẩn và những dấu hiệu nguy hiểm cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay trong bài viết dưới đây.

Cúm B ở trẻ là gì?

Cúm B là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm B (influenza B) gây ra. Khác với một số chủng cúm khác, virus cúm B lây truyền chủ yếu từ người sang người. Bệnh thường bùng phát thành các đợt dịch theo mùa và lây lan rất nhanh qua các giọt bắn li ti trong không khí khi người mang mầm bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện ở cự ly gần.

Cúm B khác gì cảm lạnh thông thường?

Mặc dù có một vài biểu hiện giống nhau, nhưng cúm B thường gây sốt rõ rệt hơn, tình trạng đau mỏi người và mệt mỏi, kiệt sức cũng nặng nề hơn hẳn. Trong khi đó, cảm lạnh thường diễn tiến nhẹ nhàng hơn, trẻ ít bị kiệt sức và vẫn có thể vui chơi. Đặc biệt, cúm B có nguy cơ dẫn đến các biến chứng hô hấp cao hơn nhiều so với cảm lạnh thông thường.

Cúm B khác gì cúm A?

Hai bệnh này có rất nhiều triệu chứng tương đồng khiến cha mẹ khó phân biệt bằng mắt thường. Điểm khác biệt lớn nhất là cúm B chỉ lây nhiễm ở người, trong khi cúm A có thể liên quan đến cả nguồn lây từ động vật. Phụ huynh không nên tự phân biệt bệnh chỉ dựa vào cảm giác hay tên chủng virus; điều quan trọng nhất là phải theo dõi sát mức độ nặng của các triệu chứng ở trẻ.

Triệu chứng cúm B ở trẻ cha mẹ nên nhận biết sớm

Nhận biết sớm các triệu chứng của cúm B sẽ giúp cha mẹ có hướng xử trí kịp thời, tránh để bệnh trở nặng. Dưới đây là các dấu hiệu đặc trưng thường gặp ở trẻ mắc bệnh:

• Sốt (thường sốt cao đột ngột).
• Ho khan.
• Đau rát họng.
• Đau đầu.
• Đau mỏi người, nhức mỏi xương khớp.
• Mệt mỏi, kiệt sức rõ rệt.
• Chảy nước mũi hoặc nghẹt mũi.

Cúm B ở trẻ có thể kèm nôn hoặc tiêu chảy không?

Có. Một số trẻ mắc cúm B có thể xuất hiện thêm các triệu chứng ở đường tiêu hóa như buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy. Điều này khiến nhiều phụ huynh dễ nhầm lẫn với các bệnh lý rối loạn tiêu hóa nếu chỉ quan sát một vài triệu chứng riêng lẻ.

Trẻ bị cúm B thường sốt mấy ngày?

Không có một con số cố định cho mọi đứa trẻ. Tình trạng sốt thường biểu hiện rất rõ trong giai đoạn đầu khởi phát bệnh (khoảng 3-5 ngày). Tuy nhiên, nếu trẻ sốt cao kéo dài không hạ, sốt khó hạ bằng thuốc hoặc đã cắt sốt nhưng đột ngột sốt cao trở lại thì cha mẹ cần theo dõi sát sao và cân nhắc đưa trẻ đi khám sớm.

Trẻ bị cúm B có nguy hiểm không?

Đa số trẻ mắc cúm B có thể tự hồi phục sau một thời gian nếu được chăm sóc, hạ sốt và bù nước đúng cách. Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm tác động đến hô hấp và hệ thần kinh. Cha mẹ tuyệt đối không nên chủ quan chỉ vì nghĩ rằng cúm B nhẹ hơn các loại cúm khác.

Những trẻ nào dễ có nguy cơ biến chứng hơn?

• Trẻ nhỏ, đặc biệt là nhóm trẻ nhũ nhi dưới 2 tuổi.
• Trẻ có các bệnh lý nền mạn tính (hen phế quản, tim bẩm sinh…).
• Trẻ có hệ miễn dịch yếu.
• Trẻ có thể trạng kém, suy dinh dưỡng hoặc đang điều trị bệnh lý khác.

Cúm B ở trẻ lây như thế nào?

Để phòng bệnh hiệu quả, cha mẹ cần hiểu rõ con đường phát tán của virus cúm B:

• Lây qua giọt bắn đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện.
• Lây gián tiếp khi trẻ chạm tay vào các đồ vật, bề mặt nhiễm dịch tiết rồi vô tình đưa tay lên mắt, mũi, miệng.
• Các môi trường tập trung đông đúc như trường học, nhà trẻ là nơi trẻ rất dễ bị lây nhiễm chéo lẫn nhau.

Trẻ bị cúm B cần nghỉ học và hạn chế tiếp xúc như thế nào?

Cha mẹ nên chủ động cho trẻ nghỉ học ở nhà khi bé còn sốt và còn các triệu chứng rõ rệt như ho, sổ mũi. Cần hạn chế cho trẻ tiếp xúc gần với anh chị em và người lớn tuổi trong gia đình. Tuyệt đối không để trẻ dùng chung đồ cá nhân như khăn mặt, cốc uống nước, bát thìa hay đồ chơi để cắt đứt nguồn lây lan.

Việc cần làm ngay khi trẻ bị cúm B

Khi con có các biểu hiện của cúm B, cha mẹ cần bình tĩnh và thực hiện ngay 4 bước chăm sóc thiết yếu dưới đây để giúp bé mau chóng phục hồi.

Bước 1: Cho trẻ nghỉ ngơi và theo dõi sát

Hãy cho trẻ nằm nghỉ ngơi nhiều hơn trong không gian yên tĩnh. Cha mẹ cần theo dõi liên tục nhiệt độ cơ thể, mức độ tỉnh táo và nhịp thở của bé. Đặc biệt chú ý đến lượng nước trẻ uống vào và số lần đi tiểu để đánh giá sớm nguy cơ mất nước.

Bước 2: Bù nước và chăm dinh dưỡng phù hợp

Cho trẻ uống nước lọc, nước trái cây hoặc Oresol từng ít một nhưng liên tục. Nếu trẻ còn đang bú mẹ, hãy tiếp tục cho bú và tăng số cữ bú. Về dinh dưỡng, nên chia nhỏ các bữa ăn, ưu tiên những loại thức ăn lỏng, mềm, dễ nuốt, dễ tiêu hóa như cháo, súp để trẻ có thêm năng lượng.

Bước 3: Làm thông thoáng mũi họng, giúp trẻ dễ chịu hơn

Vệ sinh mũi họng nhẹ nhàng cho trẻ bằng nước muối sinh lý theo hướng dẫn để đẩy dịch nhầy ra ngoài, giúp bé giảm nghẹt mũi và dễ thở hơn. Đồng thời, giữ không gian phòng nghỉ của bé luôn sạch sẽ, thoáng khí.

Bước 4: Hạn chế lây cho người khác

Cho trẻ đeo khẩu trang y tế phù hợp khi cần thiết, đặc biệt là khi có người khỏe mạnh vào phòng chăm sóc. Hướng dẫn trẻ lấy giấy che miệng khi ho hoặc hắt hơi, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và chú ý vệ sinh sạch sẽ các bề mặt, đồ dùng mà trẻ hay chạm vào.

Khi nào trẻ bị cúm B cần đưa đi viện ngay?

Bên cạnh việc chăm sóc tại nhà, cha mẹ phải luôn trong trạng thái cảnh giác cao độ. Cúm B có thể chuyển biến xấu rất nhanh nếu không được can thiệp y tế đúng lúc.

Các dấu hiệu nặng cha mẹ không nên chần chừ

Đưa trẻ đi cấp cứu ngay lập tức nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu nguy hiểm sau:

• Khó thở, thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực.
• Trẻ li bì, lơ mơ, ngủ gọi khó đánh thức.
• Nôn mửa liên tục, ăn uống rất kém, không giữ được nước.
• Môi tím tái, da mặt xanh xao, nhợt nhạt.
• Có biểu hiện co giật.
• Sốt cao kéo dài không hạ hoặc tình trạng sốt bùng lại sau khi đã thuyên giảm.
• Đi tiểu rất ít hoặc không tiểu, nghi ngờ trẻ bị mất nước trầm trọng.

Dấu hiệu nào gợi ý trẻ có thể đang biến chứng?

Cha mẹ cần đặc biệt cảnh báo nếu thấy trẻ ho ngày càng nặng dần, nhịp thở mệt nhọc hơn. Trẻ bỗng nhiên mệt lả, bỏ bú, bỏ ăn rõ rệt, kêu đau tức ngực hoặc da dẻ tím tái. Đặc biệt, tình trạng trẻ đang có dấu hiệu thuyên giảm nhưng sau đó lại đột ngột xấu đi trở lại là tín hiệu cảnh báo nguy cơ biến chứng (như bội nhiễm phổi) rất cao.

Cúm B ở trẻ điều trị như thế nào?

Việc điều trị cúm B hoàn toàn phụ thuộc vào mức độ nặng nhẹ của bệnh và sự đánh giá từ bác sĩ chuyên khoa. Trong đa số trường hợp, biện pháp chủ yếu vẫn là chăm sóc hỗ trợ tại nhà bao gồm: nghỉ ngơi, hạ sốt bằng Paracetamol, bù nước, đảm bảo dinh dưỡng và theo dõi sát.

Các loại thuốc kháng virus hay kháng sinh bắt buộc phải được sử dụng theo đúng chỉ định của bác sĩ y khoa, cha mẹ tuyệt đối không được tự ý cho trẻ dùng bừa bãi.

Cha mẹ cần tránh những sai lầm nào?

• Chủ quan cho rằng cúm B chỉ là bệnh nhẹ tự khỏi nên không theo dõi sát.
• Tự ý ra hiệu thuốc mua kháng sinh, thuốc kháng virus khi chưa đưa trẻ đi khám.
• Bỏ qua các dấu hiệu chuyển nặng như khó thở, li bì, nôn nhiều.
• Cho trẻ đi học lại quá sớm khi bệnh chưa dứt điểm hoàn toàn.
• Không thực hiện các biện pháp cách ly, kiểm soát lây nhiễm trong gia đình.

Cách chăm sóc trẻ bị cúm B tại nhà

Ngoài việc dùng thuốc hạ sốt theo chỉ định, các biện pháp chăm sóc sinh hoạt đúng chuẩn sẽ đóng vai trò rất lớn giúp trẻ thoải mái hơn.

• Khuyến khích trẻ ngủ và nghỉ ngơi nhiều hơn.
• Cho trẻ mặc quần áo rộng rãi, chất liệu thấm hút tốt, giữ cơ thể sạch sẽ.
• Theo dõi sát lượng nước trẻ uống vào và số lần tiểu tiện để ngăn ngừa mất nước.
• Cung cấp chế độ ăn uống gồm đồ mềm, lỏng, dễ tiêu và chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.
• Giữ môi trường sống xung quanh trẻ sạch sẽ, yên tĩnh và thông thoáng khí.

Trẻ bị cúm B bao lâu thì khỏi?

Đa số trẻ mắc cúm B sẽ bắt đầu hồi phục và cảm thấy khỏe hơn sau khoảng 1 đến 2 tuần. Tuy nhiên, các triệu chứng như ho khan, sổ mũi và cảm giác uể oải có thể vẫn kéo dài thêm một thời gian ở một số trường hợp.

Biến chứng cúm B ở trẻ cha mẹ cần biết

Mặc dù có vẻ ít được nhắc đến hơn cúm A, nhưng cúm B hoàn toàn có khả năng dẫn đến các hệ lụy nặng nề nếu không được điều trị kịp thời. Các biến chứng bao gồm:

• Viêm phổi.
• Suy hô hấp.
• Viêm thanh khí phế quản.
• Viêm cơ tim.
• Nhiễm khuẩn thứ phát (như viêm tai giữa, viêm xoang).
• Một số biến chứng thần kinh nguy hiểm ở các ca bệnh rất nặng (như viêm não).

Cách phòng ngừa cúm B cho trẻ

Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa không chỉ giúp bảo vệ bé mà còn bảo vệ cả gia đình và cộng đồng xung quanh.

• Tiêm vắc xin cúm mùa hằng năm theo đúng lịch tư vấn của bác sĩ.
• Hướng dẫn trẻ thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước sạch.
• Dạy trẻ che miệng, mũi bằng khăn giấy hoặc khuỷu tay khi ho, hắt hơi.
• Hạn chế cho trẻ tiếp xúc gần với những người đang có biểu hiện mắc bệnh đường hô hấp.
• Thường xuyên vệ sinh, sát khuẩn đồ chơi và các bề mặt hay chạm vào trong nhà.

Tiêm phòng cúm có giúp giảm nguy cơ cúm B ở trẻ không?

Chắc chắn có. Tiêm vắc xin cúm là một biện pháp phòng bệnh chủ động và cực kỳ quan trọng. Dù không ngăn chặn được bệnh 100%, vắc xin giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ mắc bệnh, đồng thời làm giảm mức độ nghiêm trọng và hạn chế tối đa diễn tiến nặng nếu trẻ không may bị nhiễm virus.

Những câu hỏi thường gặp về trẻ bị cúm B?

Dưới đây là tổng hợp nhanh các câu trả lời cho những băn khoăn phổ biến nhất của cha mẹ khi con không may mắc cúm B.

Trẻ bị cúm B có nguy hiểm không?

Đa số trẻ có thể tự hồi phục, nhưng trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ hoặc những bé có bệnh nền, hệ miễn dịch kém vẫn có nguy cơ cao gặp phải các biến chứng nặng đe dọa sức khỏe.

Trẻ bị cúm B thường sốt mấy ngày?

Sốt thường xuất hiện rõ trong những ngày đầu. Nếu trẻ sốt cao kéo dài không hạ, khó hạ bằng thuốc hoặc đã đỡ rồi sốt bùng lại thì cha mẹ nên đưa đi khám ngay.

Trẻ bị cúm B có cần cách ly không?

Có. Vì bệnh lây truyền qua đường hô hấp rất nhanh, cha mẹ nên cho trẻ nghỉ học ở nhà và hạn chế tiếp xúc gần với người khác khi trẻ còn các triệu chứng bệnh rõ rệt.

Trẻ bị cúm B có thể chăm tại nhà không?

Hoàn toàn có thể nếu trẻ ở thể nhẹ: bé vẫn uống được nước, không khó thở, không li bì, vui chơi được và luôn có người lớn bên cạnh theo dõi sát sao.

Khi nào cần đưa trẻ bị cúm B đi viện ngay?

Khi trẻ xuất hiện biểu hiện khó thở, li bì, nôn mửa nhiều, có dấu hiệu mất nước, co giật, sốt cao kéo dài không hạ hoặc bất kỳ dấu hiệu bất thường nào tăng dần theo thời gian.

Trẻ bị cúm B tuy phổ biến nhưng cha mẹ tuyệt đối không được chủ quan. Việc chăm sóc đúng cách tại nhà, theo dõi sát sao triệu chứng chuyển nặng và chủ động tiêm vắc xin phòng ngừa chính là “chìa khóa” giúp cha mẹ bảo vệ con yêu an toàn qua mỗi mùa dịch cúm.