Trò chơi dân gian thú vị thường mang đến cho trẻ không khí vui tươi, phấn khởi với những giá trị tinh thần to lớn. Đồng thời những trò chơi này còn giúp trẻ rèn luyện thể chất, tư duy logic và phản xạ tự nhiên. Vậy đâu mới là trò chơi dân gian cho trẻ 24 – 36 tháng tuổi phù hợp? Cùng Sakura Schools tìm hiểu các trò chơi phù hợp thú vị nhất cho các con từ 2 – 3 tuổi ngay sau đâu cha mẹ nhé.
👉 Xem thêm: TOP đồ chơi cho bé 2 tuổi phát triển thể chất & trí thông minh
Tại sao nên tìm trò chơi vận động mầm non 2 – 3 tuổi tham gia hàng ngày?
Trò chơi dân gian Việt Nam rất đa dạng và phong phú phù hợp với nhiều lứa tuổi của trẻ. Đây chính là kho tàng tổ chức hoạt động cho trẻ góp phần hình thành những nét văn hóa và bản sắc dân tộc đặc trưng của nước ta.
Đối với trẻ từ 2 – 3 tuổi các hoạt động vui chơi, giải trí của trò chơi dân gian mang đến nhiều lợi ích thiết thực. Chính vì vậy các bậc phụ huynh và nhà trường thường xuyên lựa chọn trò chơi vận động mầm non 2 – 3 tuổi để tổ chức cho các con.
- Trò chơi dân gian cho trẻ 2 – 3 tuổi tạo môi trường vui chơi lành mạnh cho bé: Ở lứa tuổi 2 – 3 tuổi trẻ cần được phát triển cả trí tuệ và thể chất, nên chúng ta cần khuyến khích bé tham gia những trò chơi vận động. Tham gia các trò chơi dân gian trẻ được chạy nhảy, tăng cường sự hào hứng, tạo môi trường vui chơi lành mạnh tốt hơn việc xem các chương trình internet trong nhiều giờ.
- Trẻ thêm hiểu biết về các giá tri văn hóa truyền thống: Rất nhiều giá trị văn hóa truyền thống của Việt Nam được truyền lại thông qua các trò chơi dân gian. Thông qua việc chơi trò chơi trẻ có cơ hội tìm hiểu, khám phá và học hỏi các nét đẹp của dân tộc Việt. Từ đó các con có thái độ đúng đắn trong các mối quan hệ xã hội, tăng cường tình yêu thương, sự chia sẻ với mọi người, thêm yêu quê hương, đất nước.
- Phát triển ngôn ngữ, tư duy, sự sáng tạo: Trò chơi dân gian còn giúp trẻ phát triển vốn từ, ngôn ngữ. Các hoạt động vui chơi với những quy định cụ thể khiến trẻ phát triển tư duy, sự sáng tạo, ưa thích tìm tòi, khám phá với sự vật, sự việc xung quanh.
- Tạo nên một tuổi thơ hồn nhiên, vô tư và đáng yêu cho trẻ: Trò chơi dân gian không chỉ giúp trẻ học hỏi, phát triển mà còn tạo điều kiện cho các con có không khí vui vẻ, hào hứng. Các bé được trải nghiệm những điều một tuổi thơ hồn nhiên, vô tư với nhiều kỉ niệm quý báu vun đắp đời sống tinh thần, tinh cảm và trí tuệ cho các con.
👉 Tổng hợp trò chơi giúp bé phát triển trí não:
- Top 20+ trò chơi gia đình gắn bó yêu thương, vui khỏe bổ ích
- Top 15 trò chơi dân gian 3 người trở lên bổ ích dành cho thiếu nhi
- Top 10+ trò chơi cho trẻ 3 – 4 tuổi phát triển tư duy, trí tuệ toàn diện
- Top 20+ trò chơi cho bé mầm non cực thú vị, giúp phát triển trí não
Khi chọn trò chơi dân gian cho trẻ 2 – 3 tuổi cha mẹ cần chú ý đến yếu tố phù hợp với nhận thức của bé. Đồng thời trò chơi cần mang đến cho các con không khí vui nhộn, hào hứng, phát triển đa kỹ năng. Top 10+ trò chơi dưới đây đã được Sakura Schools tổng hợp có chọn lọc nhằm đáp ứng tất cả các tiêu chí này. Mời các bậc phụ huynh cùng theo dõi và tham khảo nhé.
1. Oẳn tù tì
Trò chơi Oẳn tù xì phổ biến với nhiều thế hệ trẻ Việt Nam và được trẻ yêu thích. Trẻ em chỉ phân thắng bại bằng cách cùng giơ các ngón tay đối đầu theo quy định. Đây cũng là trò chơi được sử dụng nhiều nhất để phân định lượt chơi trong các trò chơi dân gian khác.
Chuẩn bị
- Trò chơi thích hợp với số lượng từ 2 người trở lên và phân thành các cặp chơi
Hướng dẫn luật chơi
- Các thành viên chơi Oẳn tù xì cần thống nhất quy định ra ngón tay khi chơi:
Bao: xòe 5 ngón tay trên bàn tay
Búa: nắm bàn tay lại như quả đấm
Kéo: xòe ngón trỏ và ngón giữa, 3 ngón còn lại nắm chặt.
- Thống nhất quy định xét thắng thua khi đối đầu: bao thắng búa, búa thắng kéo, kéo thắng bao.
- Sau khi thống nhất luật chơi, trò chơi bắt đầu: 2 người là 1 cặp chơi cùng đọc “oẳn tù xì, ra cái gì ra cái này”, đồng thời 2 người chơi giơ tay ra trước mặt với việc chọn bao, búa, kéo tùy chọn. Sau đó phân định thắng thua theo quy định.
- Người thua cuộc bị loại, người thắng tiếp tục đấu với người thắng của cặp chơi khác. Trò chơi kéo dài đến khi tìm ra người chiến thắng cuối cùng.
2. Kéo cưa lừa xẻ
Kéo cưa, lừa xẻ là trò chơi dân gian không chỉ giúp trẻ tăng cường thể lực mà còn giúp các con sớm phát triển ngôn ngữ. Thông qua bài hát “kéo cưa lừa xẻ” các bé còn có thêm sự hiểu biết về nghề thợ mộc.
Chuẩn bị
- Trò chơi thích hợp với số lượng từ 2 người trở lên và phân thành các cặp chơi
Hướng dẫn luật chơi
- Người tổ chức sắp xếp trẻ thành các cặp chơi ngồi đối diện nhau, tay nắm chặt tay đối phương, chân khoanh tròn hoặc chạm vào chân đối phương tạo trụ chắc chắn.
- Khi có hiệu lệnh trò chơi bắt đầu, người chơi cùng hát:
Kéo cưa lừa xẻ
Ông thợ nào khỏe
Về ăn cơm vua
Ông thợ nào thua
Về bú tí mẹ
- Theo mỗi nhịp điệu lời hát, trẻ chủ động kéo và đẩy về 2 phía một cách vui vẻ. Đây chính là thao tác mô phỏng công việc kéo cưa cắt gỗ của người thợ mộc.
- Trò chơi này hoàn toàn không có sự phân định thắng thua.
3. Chi chi chành chành
Chi chi chành chành là một trong những trò chơi dân gian có cách chơi đơn giản, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ áp dụng với trẻ. Trò chơi đòi hỏi người chơi phải có phản ứng nhanh nhẹn để tránh bị thua cuộc vì bị người khác bắt trùng ngón tay của mình
Chuẩn bị
- Trò chơi phù hợp cho từ 3 trẻ trở lên
Hướng dẫn luật chơi
- Quản trò cần chọn người xòe tay trong số những người chơi bằng cách chỉ định hoặc oẳn tù xì.
- Người được chọn xòe bàn tay, những người chơi khác dùng 1 ngón tay trỏ để đặt vào lòng bàn tay đang xòe.
- Người xòe bàn tay đọc to bài hát đồng dao:
Chi chi chành chành
Cái đanh thổi lửa
Con ngựa đứt cương
Ba vương ngũ đế
Chấp chế đi tìm
Ù à, ù ập
- Người xoef tay là người chủ động khi đọc đến chữ cuối cùng nhanh chóng nắm tay lại, những người khác cần tập trung chú ý để rút tay nhanh chóng kịp thời. Người nào bị giữ ngón tay là người thua cuộc.
- Người thua cuộc phải đổi vị trí cho người xòe bàn tay. Trong trường hợp có nhiều người thua cuộc thì oẳn tù xì để phân thắng thua. Nếu người xòe tay không bắt được tay ai thì trò chơi lại tiếp tục vòng mới.
4. Nu na nu nống
Trò chơi Nu na nu nống thích hợp với tập thể đông người và không yêu cầu không gian chơi rộng lớn. Người quản trò chỉ cần chọn 1 khoảng không sạch sẽ, bằng phẳng, cho trẻ ngồi là có thể tổ chức được trò chơi này.
Chuẩn bị
- Trò chơi phù hợp cho từ 3 trẻ trở lên
Hướng dẫn luật chơi
- Sắp xếp cho trẻ ngồi thành hàng ngang (nếu số lượng ít) hoặc ngồi thành vòng tròn, chân duỗi thẳng, tay cầm tay nhau.
- Khi trò chơi bắt đầu người quản trò bắt nhịp cho trẻ hát bài Nu na nu nống:
Nu na nu nống
Cái cống nằm trong
Cái ong nằm ngoài
Củ khoai chấm mật
Bụt ngồi bụt khóc
Con cóc nhảy ra
Con gà ú ụ
Bà mụ thổi xôi
Nhà tôi nấu chè
Tè he chân rút”
Hoặc hát:
“Nu na nu nống
Cái cống nằm trong
Đá rạng đôi bên
Đá lên đá xuống
Đá ruộng bồ câu
Đá đầu con voi
Đá xoi đá xỉa
Đá nửa cành sung
Đá ung trứng gà
Đá ra đường cái
Gặp gái giữa đường
Gặp phường trống quân
Có chân thì rụt
- Với mỗi từ trong bài hát đồng thời người quản trò dùng tay đập nhẹ vào chân của người chơi theo thứ tự và lặp đi lặp lại. Khi bài hát kết thúc, từ cuối cùng rơi vào chân ai thì người đó phải co lại và giữ nguyên tư thế.
- Cả đội chơi lại tiếp tục vòng chơi mới đến khi chỉ còn chân duỗi thẳng của người cuối cùng, và người đó là người thẳng cuộc.
5. Dung dăng dung dẻ
Nếu bạn đang tìm kiếm trò chơi dân gian cho trẻ 24 – 36 tháng vận động khỏe mạnh thì Dung dăng dung dẻ là 1 trong những lựa chọn phù hợp. Trò chơi có thể tổ chức cho từ 5 – 10 bé đảm bảo các con vô cùng hào hứng và vui vẻ.
Chuẩn bị
- Địa điểm thoáng mát, bằng phẳng, sạch sẽ trong nhà hoặc ngoài sân
- Số lượng từ 5 – 10 trẻ/ nhóm
- Vẽ vòng tròn nhỏ với số lượng ít hơn số người chơi
Hướng dẫn luật chơi
- Sắp xếp trẻ thành hàng, người đứng sau nắm áo nguời đứng trước.
- Khi trò chơi bắt đầu, cả nhóm đi vòng quanh các vòng tròn đã vẽ và hát:
Dung dăng dung dẻ
Dắt trẻ đi chơi
Đến ngõ nhà trời
Lạy cậu lạy mợ
Cho chó về quê
Cho dê đi học
Cho cóc ở nhà
Cho gà bới bếp
Xì xà xì xụp
Ngồi thụp xuống đây
- Khi hát đến chữ cuối cùng “đây” tất cả người chơi phải chạy vào vòng tròn và ngồi xuống. Bạn nào không tìm được vòng tròn sẽ bị loại.
- Quản trò sẽ xóa bớt 1 vòng tròn và trò chơi tiếp tục vòng mới đến khi tìm ra người thắng cuộc cuối cùng.
6. Kéo co
Kéo co là 1 trong những trò chơi vận động mầm non 2 – 3 tuổi được tổ chức nhiều nhất tại các trường học, các hoạt động tập thể. Trò chơi hỗ trợ rèn luyện thể lực, sức khỏe và sự khéo léo kết hợp đồng điệu với đồng đội cho trẻ.
Chuẩn bị
- Dây thừng kéo chắc chắn có đánh dấu vạch chính giữa
- Sân chơi có kẻ vạch ngang phân chia giữa 2 đội
Hướng dẫn luật chơi
- Chia các thành viên tham gia trò chơi thành 2 đội, đứng thành 2 hàng dọc đối diện nhau.
- Cả 2 đội nắm vào 2 phía sợi dây thừng, vạch giữa sợi dây thừng trùng vạch kẻ dưới sân
- Khi có hiệu lệnh bắt đầu trò chơi từ trọng tài, 2 đội ra sức kéo dây thừng về 2 phía, nhằm kéo đối phương bước qua vạch giữa về phía mình.
- Đội thua cuộc là đội bước qua vạch giữa trước.
7. Rồng rắn lên mây
Rồng rắn lên mây là trò chơi hoạt động càng nhiều trẻ tham gia không khí càng sôi động tươi vui. Người chơi nối đuôi nhau thành hàng dài đi vòng quanh sân và hát vang bài đồng dao quen thuộc. Trò chơi rèn luyện cho trẻ sự khéo léo, tinh thần đồng đội, tôn trọng kỉ luật.
Chuẩn bị
- Phân chia người chơi thành đội chơi có số lượng từ 6 – 12 người.
Hướng dẫn luật chơi
- Quản trò thống nhất chỉ định hoặc Oẳn tù xì tìm ra 1 người làm thầy thuốc, những người chơi còn lại xếp thành hàng dọc người đứng sau nắm chắc và người đứng trước.
- Khi hiệu lệnh trò chơi bắt đầu người thầy thuốc đứng tại chỗ, đoàn rồng rắn đi vòng quanh sân và đọc to:
Rồng rắn lên mây
Có cây lúc lắc
Hỏi thăm thầy thuốc
Có nhà hay không?
- Người đứng đầu hàng rồng rắn đứng trước mặt thầy thuốc để đợi câu trả lời
- Thầy thuốc trả lời “Thầy thuốc đi vắng”
- Đoàn rồng rắn tiếp tục đi vòng quanh sân và đọc to đoạn thơ, tiếp tục hỏi đến khi thầy thuốc trả lời “có”
- Đoàn rồng rắng đứng trước thầy thuốc và tiếp tục đối đáp
- Thầy thuốc hỏi: “Rồng rắn đi đâu?”
- Người đứng đầu hàng trả lời: “Rồng rắn đi lấy thuốc chữa bệnh cho con”
“Con lên mấy?” – “Con lên một.”
“Thuốc chẳng hay” – “Con lên hai”
“Thuốc chẳng hay.”
…
“Con lên mười.”
“Thuốc hay vậy”
Thầy thuốc đòi hỏi: “Xin khúc đầu” – “Những xương cùng xẩu”
“Xin khúc giữa” – “Những máu cùng me”
“Xin khúc đuôi” – “Tha hồ mà đuổi”
- Lúc này thầy thuốc lao vào đuổi bắt khúc đuôi (người cuối hàng). Người đầu hàng giang tay che chở cho những người đằng sau, người phía sau che chở cho người cuối cùng, người cuối cùng tránh né để không bị bắt. Yêu cầu hàng rồng rắn phải giữ chắc chắn không được đứt đoạn.
- Khi thầy thuốc bắt được khúc đuôi, người cuối cùng phải đổi vị trí cho thầy thuốc để tiếp tục chơi vòng mới.
8. Chim bay cò bay
Chim bay cò bay là trò chơi dân gian khá phổ biến trong các hoạt động ngoài giờ ở trường học. Trò chơi phù hợp cho trẻ từ 2 – 3 tuổi, mang đến khong khí sinh động, vui tươi. Đồng thời trò chơi này còn giúp rèn luyện cho trẻ tinh thần đoàn kết, khả năng tập trung và phản xạ nhanh.
Chuẩn bị
- Khoảng sân rộng, sạch sẽ khoảng 5 x 5m
Hướng dẫn luật chơi
- Quản trò sắp xếp người chơi thành hình vòng tròn, mặt hướng vào trung tâm, người quản trò đứng chính giữa.
- Khi trò chơi bắt đầu, tất cả người chơi di chuyển cùng chiều kim đồng hồ. Người quản trò hô “chim bay” thì tất cả người chơi giang 2 tay, nhảy bật lên đồng thời hô to theo “chim bay”. Ai không thực hiện đúng sẽ bị loại và chịu phạt.
- Tiếp theo người quản trò chủ động hô “cò bay” “tay bay” “bò bay”… Với mỗi khẩu lệnh mà vật không bay được thì người chơi phải hô to “tay không bay” “bò không bay”… và đứng yên tại chỗ. Người chơi hô nhầm hoặc nhảy nhầm sẽ bị loại và chịu phạt
9. Mèo đuổi chuột
Mèo đuổi chuột là trò chơi dân gian mô phỏng theo việc loài mèo bắt loài chuột dành cho các em nhỏ lứa tuổi từ mầm non. Trò chơi bao gồm 2 bạn nhỏ đóng giả làm mèo và chuột đuổi bắt nhau. Đây là trò chơi rèn luyện thể lực và sự nhanh nhẹn cho trẻ.
Chuẩn bị
- Trò chơi dành cho tập thể phù hợp trẻ từ 2 – 3 tuổi trở lên
Hướng dẫn luật chơi
- Quản trò phân 2 trong số người chơi 1 người làm mèo và 1 người làm chuột. Những thành viên còn lại xếp thành vòng tròn, nắm tay nhau và giơ cao làm thành hang.
- Hai bạn phân công làm mèo vào chuột đứng dựa lưng vào nhau ở trung tâm vòng tròn. Khi có hiệu lệnh bắt đầu trò chơi, chuột chạy trước và mèo đuổi theo sau. Chuột chạy vào hang nào mèo phải chạy theo vào hang đó.
- Tất cả cùng nhau đọc to bài đồng dao:
Mời bạn ra đây
Tay nắm chặt tay
Đứng thành vòng rộng
Chuột chui lỗ hổng
Để chạy cho mau
Mèo đuổi phía sau
Chạy đâu cho thoát.
Thế là chú chuột
Lại hóa thành mèo
Co cẳng đuổi theo
Bắt mèo hóa chuột
- Khi mèo bắt được chuột ở hang nào thì 2 bạn nhỏ làm hang thay thế làm mèo và chuột, còn mèo và chuột nắm tay nhau làm thành hang.
10. Bịt mắt bắt dê
Bịt mắt bắt dê là 1 trong số những trò chơi dân gian có luật chơi đơn giản phù hợp áp dụng cho trẻ từ 24 – 36 tháng trở lên. Một trong số những người chơi bị bịt mắt phải cố gắng bắt được người chơi khác để thành người chiến thắng. Trò chơi tiến hành như sau:
Chuẩn bị
- Khăn bịt mắt
Hướng dẫn luật chơi
- Trong số các thành viên tham gia trò chơi cần chọn người bị bịt mắt, tất cả người chơi còn lại đóng làm “dê”. Tất cả người chơi chỉ được di chuyển trong khoảng không gian quy định.
- Quản trò sẽ bịt mắt người được chọn và ra hiệu lệnh trò chơi bắt đầu. Người bị bịt mắt di chuyển ra xung quanh để tìm bắt người chơi còn lại. Những người chơi làm dê liên tục kêu “be, be” và di chuyển để đánh lạc hướng người bắt.
- Khi người bắt chụp được dê, người đóng vai dê là người thua cuộc phải hoán đổi vị trí với người bị bịt mắt và trò chơi tiếp tục vòng tiếp theo.
11. Đếm sao
Giai đoạn từ 2 – 3 tuổi trẻ có thể học đếm và trò chơi Đếm sao giúp trẻ nhanh chóng thuộc cách đếm từ 1 đến 10 thông qua lời bài hát đồng dao. Luật chơi trò chơi này không khó cha mẹ có thể tham khảo ngay tại đây:
Chuẩn bị
- Trò chơi phù hợp với số lượng từ 3 – 10 trẻ
Hướng dẫn luật chơi
- Sắp xếp đội chơi ngồi thành vòng tròn quay mặt vào phía trong, chọn 1 người đứng ở phía ngoài.
- Khi trò chơi bắt đầu, người đứng ngoài vòng tròn vừa đi vừa hát bài đồng dao Đếm sao:
Một ông sao sáng
Hai ông sáng sao
Tôi đố anh chị nào
Một hơi đếm hết
Từ một ông sao sáng
Đến 10 ông sáng sao
- Hát đến đâu người đứng vòng ngoài sẽ di chuyển đồng thời đập nhẹ vào vai 1 người. Cứ liên tục như vậy đến khi lời hát dừng tại vai người nào, người đó phải đọc một hơi:
Một ông sao sáng
hai ông sáng sao
ba ông sao sáng
….
10 ông sáng sao
- Người đọc không trôi chảy, đọc nhầm số thứ tự, đọc bị hết hơi, đọc nhầm sao sáng hay sáng sao và người thua cuộc và bị phạt.
12. Đúc cây dừa, chừa cây mỏng
Đúc cây dừa, chừa cây mỏng là trò chơi phổ biến tại nhiều vùng trên cả nước. Trò chơi này người chơi phải thụt được 2 chân vào mới là người chiến thắng. Đúc cây dừa, chừa cây mỏng mang lại tiếng cười vui vẻ, hồn nhiên cho trẻ thơ.
Chuẩn bị
- Trò chơi cho số lượng từ 3 trẻ trở lên
Hướng dẫn luật chơi
- Tất cả người chơi ngồi xếp bằng, chân duỗi ra phía trước.
- Khi bắt đầu chơi người đầu hàng đếm chuyền xuống người người cuối hàng và ngược lại, đồng thời tất cả cùng hát:
Đúc cây dừa
Chừa cây mỏng
Cây bình đỏng (đóng)
Cây bí đao
Cây nào cao
Cây nào thấp
Chập chùng mồng tơi chín đỏ
Con thỏ nhảy qua
Bà già ứ ự
Chùm rụm chùm rịu (rạ)
Mà ra chân này
- Khi đọc hết câu cuối cùng đếm tới chân người nào người đó phải thụt 2 chân lại. Người thắng là người cuối cùng không thụt chân.
13. Cắp cua bỏ giỏ
Trò chơi cắp cua bỏ giỏ thu hút sự yêu thích của trẻ từ 2 – 3 tuổi. Trò chơi giúp trẻ rèn luyện sự phối hợp tay, mắt và sự khéo léo của tôi tay. Tổ chức trò chơi như sau:
Chuẩn bị
- Những viên sỏi nhỏ nhiều màu sắc hoặc cùng 1 màu
- Giỏ đựng sỏi
- Trò chơi tổ chức cho nhóm trẻ từ 2 – 8 bạn
Hướng dẫn luật chơi
- Xếp đội hình người chơi ngồi thành vòng tròn quay mặt vào trung tâm. Ở giữa vòng tròn rải những viên sỏi nhỏ và giao cho mỗi thành viên 1 giỏ đựng.
- Nếu sử dụng sỏi nhiều màu thì phân chia mỗi trẻ 1 màu sỏi.
- Khi trò chơi bắt đầu, mỗi thành viên nắm chắc 2 tay, các ngón đan vào nhau, 2 ngón trỏ duỗi ra thành dạng càng cua. Trẻ sử dụng 2 ngón tay trỏ gắp sỏi theo màu sắc đã được phân công hay viên sỏi cùng màu cho vào trong giỏ của mình.
- Bạn nào gắp trượt hoặc làm rơi sỏi ra ngoài giỏ là người thua cuộc phải dừng chơi.
- Người chiến thắng là người gắp được nhiều sỏi nhất.
14. Đua xe 3 bánh/ xe chòi chân
Đua xe 3 bánh/ xe chòi chân là trò chơi dân gian sáng tạo cho trẻ lứa tuổi lên 2 – 3 đã biết đi xe 3 bánh hoặc xe chòi chân. Tham gia trò chơi giúp trẻ rèn luyện sự khéo léo, thể lực. Trò chơi vô cùng sôi động, vui vẻ mang đến sự phân khích cho các con.
Chuẩn bị
- Kẻ vạch xuát phát và vạch đích khoảng cách khoảng 10 – 15m
- Chuẩn bị khoảng 3 – 5 xe 3 bánh/ xe chòi chân
- Trang bị bảo hộ cho trẻ tham gia chơi đầy đủ
Hướng dẫn luật chơi
- Mỗi thành viên tham gia trò chơi được giao 1 chiếc xe, người chơi xếp hàng ngang trước vạch xuất phát.
- Khi hiệu lệnh trò chơi bắt đầy, trẻ cần ra sức đẩy xe nhanh chóng về vạch đích. Trong quá trình di chuyển cần tránh va chạm với thành viên khác, các chướng ngại vật (nếu có)
- Người chiến thắng là người về đích đầu tiên.
15. Cá sấu lên bờ
Trẻ mầm non rất thích thú với trò chơi dân gian hoạt động mang tính tập thể Cá sấu lên bờ. Trò chơi tạo nên không khí vui chơi sôi động, đồng thời phát huy sự nhanh nhẹn, tinh ý của các bé để có thể trở thành người chiến thắng.
Chuẩn bị
- Kẻ vạch phân chia khu vực nước và bờ rõ ràng
Hướng dẫn luật chơi
- Chọn người chơi làm cá sấu đứng ở khu vực dưới nước, những thành viên còn lại đóng vai người chơi ở trên bờ.
- Những người chơi đứng trên bờ cần phải xuống nước để khiêu khích cá sấu đuổi bắt. Khi cá sấu chạy đến người chơi cần nhanh chóng chạy lên bờ để trốn thoát.
- Người chơi bị cá sấu bắt là người thua cuộc, phải hoán đổi vị trí với cá sấu để cùng nhau tiếp tục chơi vòng tiếp theo.
16. Lộn cầu vồng
Tổ chức trò chơi Lộn cầu vồng cho trẻ giúp hỗ trợ các con phát triển ngôn ngữ, vận động nhất là trong giai đoạn 24 – 36 tháng. Dưới đây là hướng dẫn luật chơi chi tiết mời phụ huynh cùng tham khảo:
Chuẩn bị
- Đây là trò chơi tập thể không giới hạn số người tham gia
- Khoảng không gian đủ rộng cho số lượng người chơi
Hướng dẫn luật chơi
- Chia người chơi thành các cặp chơi, từng đôi trẻ đứng đối diện và nắm tay nhau.
- Khi trò chơi bắt đầu từng đôi người chơi tay nắm tay đu đua sang 2 bên theo nhịp và đọc bài đồng dao:
Lộn cầu vồng
Nước trong nước chảy
Có cô mười bảy
Có chị mười ba
Hai chị em ta
Ra lộn cầu vồng
- Đọc đến câu cuối cùng, cả 2 người giơ tay lên đầu và chui qua tay, quay lưng lại và hạ tay xuống. Tiếp tục đọc bài đồng dao lần 2 và lộn lại tư thế ban đầu.
17. Chùm nụm
Chùm nụm là trò chơi dân gian quen thuộc thu hút nhiều trẻ chơi 1 cách vui vẻ. Trò chơi có luật chơi khá đơn giản, không cần phải chuẩn bị thêm các đồ dùng, dụng cụ nào khác. Đây là trò chơi tập thể có thể tổ chức cho từ 3 bạn nhỏ trở lên.
Chuẩn bị
- Không gian rộng thoáng, sạch sẽ đủ cho số lượng trẻ tham gia trò chơi
Hướng dẫn luật chơi
- Sắp xếp các thành viên chơi trò chơi xếp chồng tay lên nhau, xen kẽ tay với bạn khác, 2 tay của trẻ không để gần nhau.
- Khi bắt đầu chơi tất cả cùng đọc bài đồng dao:
- Tất cả cùng hát bài đồng dao:
Chùm nụm chùm nẹo
Tay tí tay tiên
Đồng tiền chiếc đũa
Hạt lúa ba bông
Ăn trộm ăn cắp
Trứng gà trứng vịt
Bù xe bù xít
Con rắn con rít
Nó rít tay này
- Từ cuối cùng của bài đồng dao rơi vào tay bạn nào thì người đó phải rút tay lại. Sau đó trò chơi lại tiếp tục vòng tiếp theo.
- Người chiến thắng là người chưa rút tay cuối cùng.
18. Nhảy lò cò
Trò chơi Nhảy lò cò tạo nên không khí vui chơi sôi động và giúp trẻ rèn luyện sức khỏe rất tốt. Đây là 1 trong số những trò chơi dân gian Việt Nam nổi tiếng phổ biến trên nhiều địa phương.
Chuẩn bị
- Kẻ ô vuông, kẻ vạch xuất phát
- Đồng tiền xu
Hướng dẫn luật chơi
- Sắp xếp thứ tự nhảy cho người chơi bằng cách chỉ định hoặc oẳn tù xì. Người chơi xếp hàng theo thứ tự trước vạch xuất phát.
- Khi trò chơi bắt đầu, người chơi đầu tiên thảy đồng tiền xu vào các ô vuông đã kẻ sẵn phía trước. Sau đó nhảy qua các ô vuông về phía ô có đồng tiền xu. Cứ tiếp tục như vậy đến khi đi hết vòng thì được xây nhà và tiếp tục vòng khác. Nếu thảy đồng xu ra ngoài, nhảy đạp trúng vạch thì mất lượt.
- Nếu người chơi thảy đồng xu vào nhà hoặc nhảy nhầm vào nhà thì thành nhà cháy.
- Người chiến thắng là người có nhiều đồng xu nhất trong các ô vuông.
19. Đua thuyền
Đua thuyền là trò chơi phát huy cao tinh thần đồng đội, giúp trẻ có những giờ phút vui chơi vui vẻ bên bạn bè. Trò chơi này còn có tác dụng rèn luyện thể lực, nâng cao sức khỏe và thích hợp tổ chức trong các cuộc dã ngoại, du lịch…
Chuẩn bị
- Khoảng không gian rộng thoáng, bằng phẳng và sạch sẽ
- Kẻ vạch xuất phát và vạch đích
Hướng dẫn luật chơi
- Người quản trò chia trẻ thành các nhóm nhỏ, mỗi nhóm 5 – 7 bạn ngồi thành hàng dọc song song. Trẻ ngồi sau cặp chân vòng lên bụng vào trẻ ngồi trước mô phỏng chiếc thuyền đua vững chắc.
- Khi nghe hiệu lệnh bắt đầu trò chơi tất cả các thành viên trong hàng cần dùng tay nâng cơ thể tiến về phía trước hướng về đích.
- Khi di chuyển phải bám chắc để không làm “thuyền” bị vỡ. Đội về đích sớm nhất là đội chiến thắng.
20. Cáo và thỏ
Trò chơi Cáo và thỏ được áp dụng nhiều trên thực tế cho trẻ nhỏ từ 2 – 3 tuổi giúp bé rèn khả năng nghi nhớ, phản xạ và tinh thần đồng đội.
Chuẩn bị
- Không gian rộng thoáng, sạch sẽ đủ cho số lượng trẻ tham gia trò chơi
Hướng dẫn luật chơi
- Trong số người chơi phân công 1 người làm cáo, nhóm còn lại làm thỏ và chuồng thỏ. Người làm chuồng thỏ đứng cố định, khi đón thỏ vào chuồng thì giơ 2 tay ra ôm bạn là thỏ. Người làm thỏ được chạy vòng quanh tránh cáo bắt được.
- Khi quản trò ra hiệu trò chơi bắt đầu, các chú thỏ vừa nhảy đi kiếm thức ăn và đọc to bài thơ:
Trên bãi cỏ
Chú thỏ con
Tìm rau ăn
Rất vui vẻ
Thỏ nhớ nhé
Có cáo gian
Đang rình đấy
Thỏ nhớ nhé
Chạy cho nhanh
Kẻo cáo gian
Tha đi mất
- Khi kết thúc bài thơ, cáo xuất hiện và đuổi bắt thỏ, thỏ phải nhanh chân chạy về chuồng. Thỏ bị bắt sẽ bị mất lượt chơi và chịu phạt.
20. Búng thun
Để kéo trẻ ra khỏi những cám dỗ của các trò chơi điện tử hay các thiết bị như điện thoại, ti vi thì trò chơi Búng thun là 1 trong những sự lựa chọn tốt nhất. Chỉ cần 1 túi thun nho nhỏ cha mẹ đã có thể tổ chức trò chơi cho con rèn luyện tư duy sáng tạo, sự khéo léo của đôi bàn tay.
Chuẩn bị
- Số lượng người chơi từ 2 trẻ trở lên
- Thun: 10 – 20 thun/bé
Hướng dẫn luật chơi
- Tập trung tất cả người chơi trên không gian rộng rãi, sạch sẽ có nền bằng phẳng. Sắp xếp thứ tự chơi lần lượt và cho trẻ ngồi quay mặt vào trung tâm.
- Trò chơi bắt đầu, quản trò tung mạnh tất cả thun vào vị trí trung tâm để dây thun tách nhau, nằm rời rạc. Người chơi chơi theo thứ tự bằng cách dùng 1 ngón tay gảy 1 chiếc thun bất kỳ tự chọn, sao cho thun này bật lên chồng lên chiếc thun khác. Người chơi được ăn 2 thun và tiếp tục gảy đến khi trượt thun ra ngoài, người tiếp theo chơi tiếp.
- Người thắng cuộc là người sở hữu nhiều thun nhất sau khi kết thúc trò chơi.
21. Thả chó
Thả chó là trò chơi hào hứng, sôi nổi dành cho các bạn nhỏ từ mầm non đến tiểu học. Cách thức chơi trò chơi dân gian này khá đơn giản, cụ thể như sau:
Chuẩn bị
- Số lượng người chơi từ 3 – 15/ 20 người
- Địa điểm rộng rãi, thoáng mát và bằng phẳng
Hướng dẫn luật chơi
- Sắp xếp trong số người chơi 1 người đóng vai ông chủ, 1 người vai chú chó và số còn lại đóng vai thỏ con. Ông chủ xòe ngửa bàn tay, các bạn khác đặt 1 ngón tay vào lòng bàn tay ông chủ.
- Trò chơi bắt đầu, tất cả người chơi cùng hát:
Ve ve chùm chùm
Cá bóng nổi lửa,
Ba con lửa chếp chôi
Ba con voi thượng đế
Ba con dế đi tìm
Ù a ù ịch
- Khi đọc hết câu cuối cùng, ông chủ nắm chặt tay lại, những người khác sẽ phải nhanh chóng rút tay ra. Người bị nắm tay sẽ phải đóng vai chú chó, những người còn lại sẽ là thỏ.
- Ông chủ miêu tả vật nào, người đóng vai thỏ cần chạy nhanh đến chạm vào vật được mô tả. Trong khi đó ông chủ thả chó, chú chó lập tức dồn bắt thỏ.
- Sau khi chạm và vật được mô tả, các chú thỏ cần đi về chạm tay ông chủ ở tư thế khum, 2 tay vắt chéo đặt lên 2 lỗ tay khi thấy chó. Nếu thỏ đi không đúng tư thế sẽ bị chó bắt, hoặc đứng lên chạy đụng vào chú chó sẽ phải hoán đổi vị trí.
22. Thả đỉa ba ba
Thả đỉa ba ba là trò chơi học tập cho trẻ 2 – 3 tuổi trở lên, rèn cho bé khả năng vận động nhanh nhẹn, tăng cường tính hòa đồng. Thông qua việc học thuộc bài đồng dao Thả đỉa ba ba giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, tăng cường tư duy và phát triển trí não.
Chuẩn bị
- Khoảng không gian rộng thoáng, bằng phẳng và sạch sẽ
- Vẽ 2 vạch song song làm bờ sông
Hướng dẫn luật chơi
- Tất cả người chơi xếp thành vòng tròn giữa sân, người quản trò chọn 1 bạn làm đỉa
- Khi trò chơi bắt đầu tất cả mọi người cùng đọc to bài đồng dao:
Thả đỉa ba ba
Chớ bắt đàn bà
Phải tội đàn ông
Cơm trắng như bông
Gạo mềm như nước
Đổ mắm đổ muối
Đổ chuối hạt tiêu
Đổ niêu nước chè
Đổ phải nhà nào
Nhà ấy phải chịu
Một trăm quan tiền
Thiên niên củ khoẳm
- Với mỗi từ đọc người làm đỉa sẽ chỉ lần lượt vào các bạn đứng vòng quanh. Chữ cuối cùng rơi vào bạn nào thì bạn đó thay thế làm đỉa. Những bạn khác nhanh chân chạy lên bờ. Người chậm chân bị bắt sẽ phải thay thế vị trí của người làm đỉa. Sau đó trò chơi lại tiếp tục vòng mới.
23. Ếch dưới ao
Trò chơi Ếch dưới ao rèn cho trẻ kỹ năng đi, nhảy, né tránh, di động để dần hình thành tố chất khéo léo và nhanh nhẹn. Trẻ 2 – 3 tuổi khi tham gia trò chơi cũng trở nên mạnh dạn, phát huy tinh thần đồng đội của mình
Chuẩn bị
- Vẽ vòng tròn lớn đường kính 3 – 4m
- Que nhỏ buộc dây giả làm cần câu
Hướng dẫn luật chơi
- Chọn 1 trẻ làm người câu ếch đứng ngoài vòng tròn cầm que nhỏ, những người chơi còn lại làm ếch đứng phía trong vòng tròn (ao)
- Khi có hiệu lệnh trò chơi bắt đầu, tất cả ếch đồng thanh đọc to:
Ếch ở dưới ao
Vừa ngớt mưa rào
Nhảy ra bì bọp
Ếch kêu ộp ộp
Ếch kêu ặp ặp
Thấy bác đi câu
Rủ nhau trốn mau
Ếch kêu ộp ộp
Ếch kêu ặp ặp
- Khi đọc đồng thời ếch ở trong ao nhảy lên bờ, người câu ếch đuổi theo và vung cần câu, dây câu chạm vào người bạn làm ếch nào thì người đó phải hoán đổi vị trí cho người câu ếch. Ếch liên tục nhảy lên bờ và nhảy xuống ao để né tránh. Ếch kịp nhảy vào ao thì người câu sẽ không được câu.
24. Kéo mo cau
Trò chơi dân gian Kéo mo cau gợi nhớ về những miền quê yên bình của Việt Nam với những rặng cau dài thẳng tắp. Đây là một trò chơi đầy tính ngẫu hứng, không bắt buộc theo quy tắc nào, giúp gắn kết tình bạn giữa các em nhỏ. Đồng thời rèn luyện thể lực, sức bền cho các bé.
Chuẩn bị
- Mo cau
- Kẻ vạch xuất phát và vạch đích
- Tổ chức trò chơi cho từ 2 trẻ trở lên phân theo cặp
Hướng dẫn luật chơi
- Chia người chơi thành các cặp, mỗi cặp oẳn tù xì để phân công người kéo mo cau. Người thắng ngồi lên mo cau chắc chắn, người thua cầm vào cuống mo cau để kéo.
- Khi trò chơi bắt đầu, người kéo dùng sức kéo mo cau về đích. Sau đó đổi vị trị giữa 2 người chơi và lặp lại đến khi mệt thì cùng nghỉ.
25. Tập tầm vông
Với luật chơi đơn giản, dễ hiểu trò chơi Tập tầm vông thích hợp giới thiệu cho trẻ từ 24 – 36 tháng. Trò chơi rèn luyện cho trẻ sự tinh mắt, tập trung đoán trúng vị trí đồ vật bạn đối diện giấu trong tay. Cùng theo dõi quá trình tổ chức trò chơi này nhé.
Chuẩn bị
- Sắp xếp người chơi thành từng cặp
- Đồ vật nhỏ giấu vừa lòng bàn tay trẻ
Hướng dẫn luật chơi
- Trong mỗi cặp chơi cần phân định 1 người giấu đồ và 1 người đoán vị trí đồ vật trong tay người đối diện.
- Khi trò chơi bắt đầu, người giấu đồ nhanh tay cất đồ vật vào 1 tay của mình và nắm lại để người đối diện khó đoán. Tất cả cùng đọc to bài đồng dao:
Tập tầm vông
Tay không tay có
Tập tầm vó
Tay có tay không
Tay không tay có
Tay có tay không
- Khi bài hát kết thúc người đoán cần xác định đúng vị trí tay nắm đồ của người đối diện. Nếu đoán sai sẽ bị phạt và hoán đổi vị trí 2 người cho nhau. Nếu đoán đúng sẽ là người thắng cuộc. Sau đó trò chơi tiếp tục với vòng tiếp theo.
26. Ném lon
Ném lon là trò chơi dân gian sáng tạo phù hợp với trẻ từ lứa tuổi mầm non. Cha mẹ có thể tận dụng các vật dụng đơn giản và tổ chức cho con chơi trong nhiều hoàn cảnh khác nhau. Trò chơi này có luật chơi như sau:
Chuẩn bị
- Kẻ vạch đứng ném lon
- Trái bóng ném lon
- Lon nước đã qua sử dụng: xếp lon thành hàng cách vạch đích khoảng 1,0 – 1,5m
Hướng dẫn luật chơi
- Chia các thành viên tham gia trò chơi thành 2 đội với số lượng người bằng nhau. Các thành viên được phân công lượt chơi và đứng ở vị trí vạch xuất phát.
- Khi trò chơi bắt đầu, người chơi đứng từ vạch xuất phát dùng bóng ném sao cho số lon đổ là nhiều nhất. Sau đó nhặt bóng ném và quay trở lại vạch xuất phát để tiếp tục lượt chơi của người tiếp theo.
- Đội chơi ném đổ được toàn bộ số lon đã xếp với số lượt ném ít hơn là đội chiến thắng.
27. Trốn tìm
Trốn tìm là trò chơi phổ biến hàng đầu trong các trò chơi dân gian cho trẻ. Thậm chí trẻ còn tự tổ chức chơi mà không cần đến sự hỗ trợ của người lớn. Trò chơi khá đơn giản và trẻ từ 2 – 3 tuổi đã có thể tham gia được.
Chuẩn bị
- Trò chơi tập thể từ 3 người trở lên
Hướng dẫn luật chơi
- Phân định vai trò 1 người đi tìm, những người còn lại là người đi trốn (phân định bằng cách chỉ định, thỏa thuận hoặc oẳn tù xì).
- Trò chơi bắt đầu, người đi tìm đứng úp mặt vào tường, gốc cây (đảm bảo không nhìn thấy người đi trốn) và bắt đầu đếm từ 5, 10, 15, 20… 100. Cùng lúc đó người đi trốn cần di tản ra xung quanh tìm vị trí kín đáo để ẩn nấp.
- Người đi tìm trong thời gian nhất định cần tìm được hết người đi trốn. Người đi trốn bị tìm thấy là người thua cuộc và phải chịu phạt theo quy định.
28. Trồng nụ trồng hoa
Trò chơi Trồng nụ trồng hoa là trò chơi tập thể vui tươi, sôi động đồng thời giúp trẻ rèn luyện khả năng vận động, phát triển thể lực. Trò chơi bố trí 2 người chơi trồng nụ trồng hoa để những người khác nhảy qua. Luật chơi cụ thể của trò chơi dân gian cho trẻ mầm non này như sau:
Chuẩn bị
- Số lượng người chơi từ 3 – 10 người
Hướng dẫn luật chơi
- Trong số người chơi, phân định 2 người thực hiện nhiệm vụ trồng nụ, trồng hoa. Hai người ngồi đối mặt nhau, dùng tay và chân chồng lên nhau từ thấp đến cao để những người khác nhảy qua.
- Khi trò chơi bắt đầu 2 người trồng nụ, trồng hoa lần lượt đặt 2 chân chạm vào chân đối phương để làm lượt nhảy thứ 1. Tiếp theo xếp chồng 1 bàn tay, 2 bàn tay… nâng độ cao lên dần.
- Người chơi nào không nhảy qua, nhảy chạm vào chân hoặc tay người trồng nụ, trồng hoa bị tính là thua cuộc. Người này phải đổi vị trí cho để người trồng nụ, trồng hoa đứng lên nhảy.
29. Kẹp bóng bằng chân
Kẹp bóng bằng chân là trò chơi sáng tạo cho trẻ mầm non với mục đích mang đến cho bé những giờ chơi mà học, học mà chơi vui vẻ, năng động. Để chuẩn bị trò chơi này chúng ta cần có bóng bay để các bé kẹp bóng và di chuyển về đích. Phụ huynh có thể thay thế bóng bay bằng một số loại bóng hoặc đồ vật tương tự khác. Trò chơi được tổ chức như sau:
Chuẩn bị
- Bóng bay
- Rổ đựng bóng
- Kẻ vạch xuất phát và vạch đích
Hướng dẫn luật chơi
- Phân chia người chơi thành 2 đội với số người bằng nhau, xếp thành 2 hàng. Phân chia lượt chơi cho mỗi thành viên trong đội chơi.
- Khi có hiệu lệnh trò chơi bắt đầu, 2 người chơi đầu tiên ở 2 đội kẹp bóng bay ở chân và di chuyển nhanh từ vạch xuất phát về đích. Quá trình di chuyển đòi hỏi sự kéo léo, mềm dẻo và linh hoạt để bóng không bị vỡ hay tuột xuống.
- Đến vạch đích chuyển bóng vào rổ và chạy về vạch xuất phát để 2 người chơi tiếp theo bắt đầu.
- Bên thắng cuộc là đội di chuyển được số bóng nhiều hơn về đích.
30. Cướp cờ
Các trò chơi dân gian hoạt động hỗ trợ rèn luyện sức khỏe, sức bền và sự dẻo dai cho trẻ. Trò chơi Cướp cờ chính là 1 trong số những trò chơi đó, trò chơi còn mang lại nhiều tiếng cười tươi vui cho các con.
Chuẩn bị
- 1 chiếc cơ hoặc khăn tượng trưng cho chiếc cờ
- Kẻ 2 vạch xuất phát ở 2 phía đối nhau
Hướng dẫn luật chơi
- Đặt cờ ở vị trí chính giữa 2 vạch xuất phát
- Chia thành viên tham dự trò chơi thành 2 đội có số người bằng nhau, xếp thứ tự cho từng thành viên của 2 đội. 2 đội xếp hàng ngang theo vạch xuất phát ở 2 phía.
- Khi trò chơi bắt đầu quản trò gọi bất kỳ số thứ tự nào, người mang số đó phải chạy nhanh vào giữa để cướp cờ. Thành viên mang số như vậy ở đội đối phương phải tìm cách vỗ vào người đội bạn để giành chiến thắng. Người cướp được cờ cần tránh né để không bị vỗ vào người bằng cách di chuyển nhanh hoặc đặt cờ xuống đất.
- Trong lúc cướp cờ, quản trò có thể gọi bất cứ số nào để yêu cầu quay về đích để chờ lượt gọi tiếp theo.
- 2Người thằng cuộc là người mang được cờ về vạch xuất phát của đội mình đúng luật.
Một số lưu ý để tổ chức tốt hoạt động trò chơi dân gian cho trẻ 2 – 3 tuổi
Tổ chức tốt trò chơi dân gian cho thiếu nhi đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sự phát triển toàn diện cũng như phát triển mối tương tác giữa cha mẹ và con, giữa trẻ với bạn bè. Đây cũng chính là tác nhân tích cực cho sự hòa nhập của trẻ với xã hội sau này. Để tổ chức tốt hoạt động trò chơi dân gian cho trẻ 2 – 3 tuổi phụ huynh cần chú ý:
- Lựa chọn trò chơi dân gian phù hợp với nhận thức, lứa tuổi của bé. Đối với trẻ 2 – 3 tuổi cần chọn cách trò chơi có luật chơi đơn giản, dễ hiểu, dễ nhớ phối hợp giữa hoạt động và tư duy để trẻ luôn cảm thấy hứng thú, vui vẻ.
- Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi, địa điểm trước khi tổ chức trò chơi nhằm đảm bảo hoạt động vui chơi diễn ra thuận lợi.
- Đối với mỗi trò chơi có thể có những sáng tạo phù hợp nhằm làm cho trò chơi sinh động và hấp dẫn với trẻ hơn.
- Trong suots quá trình tổ chức cần theo dõi thường xuyên, quan tâm đến trẻ để đảm bảo an toàn.
Trên đây là các trò chơi dân gian cho trẻ từ 24 – 36 tháng phù hợp cho các bé yêu của chúng ta. Với chia sẻ này Sakura Schools hy vọng các bậc phụ huynh sẽ tìm được trò chơi thú vị để tổ chức cho trẻ. Chúc cha mẹ và các con có những phút giây vui chơi vui vẻ, bổ ích và mang lại nhiều hiệu quả.
- Giáo viên Montessori Quốc tế được chứng nhận bởi Hiệp hội Phát triển Montessori Quốc tế (IAPM).
- Tốt nghiệp Đại học Sư phạm Hà Nội
- 13 năm kinh nghiệm làm việc với trẻ nhỏ
Vừa tốt nghiệp đại học, cô Lã Thị Phương Thảo đã bén duyên với Sakura Schools và gắn bó đến nay đã được 13 năm. Trong một thập kỷ làm việc với các bạn nhỏ tại Sakura Schools, cô Phương Thảo luôn theo đuổi phương châm giáo dục cá nhân hóa dựa vào thiên hướng phát triển, cá tính riêng của mỗi cá nhân trẻ cũng như phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trẻ để đạt được hiệu quả cao nhất.
